Od 2026 r. mają wejść w życie zmiany w opodatkowaniu fundacji rodzinnych. Projekt przygotowany przez Ministerstwo Finansów budzi wiele emocji, zwłaszcza w kontekście ograniczenia swobody fundacji w zarządzaniu majątkiem. Kluczowym elementem jest wprowadzenie tzw. lock-upu na aktywa, ale nowe przepisy obejmują także inne istotne obszary podatkowe.
Paweł Turek, adwokat, doradca podatkowy i partner w BTTP, zwraca uwagę, że lock-up na 36 miesięcy jest rozwiązaniem „niedorzecznym”, ponieważ uniemożliwia fundacji sprzedaż aktywów w najbardziej korzystnym momencie rynkowym, nawet gdy te znajdują się na historycznych szczytach. W jego ocenie, to podejście stoi w sprzeczności z istotą fundacji rodzinnej, której zadaniem jest budowanie i ochrona majątku dla kolejnych pokoleń. Krytykuje także niespójność tego rozwiązania z innymi regulacjami podatkowymi — lock-up wynoszący 36 (a w praktyce do 47) miesięcy nie pasuje do wskazanych w uzasadnieniu projektu terminów posiadania udziałów bądź akcji celem skorzystania ze zwolnienia przy wypłacie dywidendy (24 miesiące). Dodatkowo podnosi, że propozycja zawiera element retroaktywności – przewiduje stosowanie lock-upu już do aktywów przekazanych od 1 września 2025, choć przepisy mają wejść w życie dopiero 1 stycznia 2026 — podkreśla, że przepisy ograniczające prawa podatników do stosowania obniżonych stawek czy też zwolnienia z podatku, nie mogą działać wstecz. Jego zdaniem jest to kolejny przykład jak niestabilne może być prawo podatkowe w Polsce. Na końcu dodaje, że jeśli projekt dotyczący opodatkowania fundacji rodzinnych wejdzie w życie w takim kształcie, to niewątpliwie jego największym beneficjentem będą zagraniczne fundacje i trusty.
Na co jeszcze warto zwrócić uwagę:
• Trzyletni lock-up dotyczy aktywów wniesionych, przekazanych nieodpłatnie lub nabytych od podmiotów powiązanych. Sprzedaż w okresie blokady skutkuje 19 % CIT. Fundacja będzie mogła jednak odliczyć ten podatek (z przedwczesnego wyjścia z inwestycji) od 15 proc. CIT, który pobierze przy wypłacie środków do beneficjentów.
• Ze względu na sposób liczenia lock-upu, rzeczywisty okres ograniczeń może sięgnąć nawet blisko 4 lat.
• Zwolnienie z CIT ma dotyczyć tylko długoterminowego najmu mieszkań na cele mieszkalne — najem krótkoterminowy, świadczenie usług zakwaterowania (np. w ramach apartamentów na doby czy tzw. condohoteli), wynajem na cele działalności gospodarczej lub komercyjnej – będą opodatkowane CIT. Przychody z każdego rodzaju najmu nieruchomości komercyjnych nadal będą zwolnione z CIT.
• Opodatkowane mają być dochody osiągane przez fundację rodzinną za pośrednictwem podmiotów transparentnych podatkowo, czyli np. spółek osobowych.
• Fundacje zostaną objęte przepisami dotyczącymi CFC, exit tax oraz rozszerzonym katalogiem ukrytych zysków fundacji rodzinnej (pożyczki umorzone, przedawnione, nieściągalne).
• Harmonogram legislacyjny zakłada wejście regulacji w życie 1 stycznia 2026 r. i objęcie nimi aktywów wstecz od września 2025 — co wymusza pilne reakcje zainteresowanych stron.
Czy jesteś gotowy na te zmiany? Jak wpłyną one na elastyczność inwestycyjną i ochronę majątku w strukturach fundacji rodzinnych? Dowiedz się, jak przygotować się na nowe regulacje i uniknąć potencjalnych pułapek podatkowych.
Zapraszamy do lektury pełnego artykułu, który rozwiewa wątpliwości: https://businessinsider.com.pl/prawo/podatki/fundacja-rodzinna-projekt-zmian-w-podatkach-od-2026-r-budzi-kontrowersje/k96d6x7
