Wybór formy opodatkowania stanowi realny problem dla wielu polskich przedsiębiorców. Wiele osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą zarabia wystarczająco dużo, aby znaleźć się w drugim progu podatkowym, a jednocześnie ponosi wysokie koszty, które pozbawiają sensu wybór ryczałtu. Jak się jednak okazuje, w takich sytuacjach, podatek liniowy nie zawsze jest wybawieniem. Na łamach tego artykułu postaramy się wyjaśnić, kiedy warto przejść na liniówkę, a kiedy lepiej pozostać na tzw. skali podatkowej.
Czym się różni skala podatkowa od podatku liniowego?
Różnice pomiędzy podatkiem na zasadach ogólnych (Tzw. skalą podatkową) i podatkiem liniowym występują na kilku polach i nie ograniczają się wyłącznie do stawek, choć to od nich zaczniemy.
Stawki podatku
W przypadku podatku na zasadach ogólnych, występują 2 stawki podatku oraz kwotę wolną, która w 2026 roku wynosi 30 000 zł. W efekcie, stawki podatku dochodowego na zasadach ogólnych kształtują się następująco:
- 0 –120 000 zł – podatek wynosi 12%,
- 120 001 zł i więcej – podatek wynosi 32% od każdej złotówki powyżej kwoty 120 000 zł.
- Oprócz tego, kwota należnego podatku pomniejszana jest o 3600 zł. Z tego powodu występuje tak zwana kwota wolna od podatku – pierwsze 30 000 złotych w ciągu roku nie jest opodatkowane, a co za tym idzie, większość osób na skali podatkowej przez pierwszych kilka miesięcy w roku nie musi odprowadzać zaliczek na PIT.
Podatek liniowy, jak sama nazwa wskazuje, utrzymuje swą stawkę niezależnie od dochodu osiągniętego przez podatnika – jest to zawsze 19% od każdej zarobionej złotówki. Nie ma tu również kwoty wolnej od podatku.
Należy pamiętać, że podatnicy, którzy w danym roku uzyskują dochód przekraczający 1 000 000 złotych brutto są dodatkowo opodatkowani daniną solidarnościową – wynosi ona 4% od nadwyżki ponad milion.
ZUS
Na gruncie składek ZUS, podatek na zasadach ogólnych nie różni się liniówki. Niezależnie od formy opodatkowania, możesz korzystać z wakacji składkowych, Mały ZUS plus czy ulgi na start. Forma podatku nie wpływa także na podstawę wymiaru składek.
Składka zdrowotna
W przypadku składki zdrowotnej, różnice są już niepomijalne i często to one decydują o tym, czy liniówka opłaci się bardziej niż skala.
W przypadku podatku rozliczanego na zasadach ogólnych, składka zdrowotna wynosi 9% dochodu, nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie (9% od kwoty 4806 zł). Składka zdrowotna nie stanowi jednak kosztu uzyskania przychodu, niezależnie od kwoty.
W przypadku podatku liniowego, składka zdrowotna jest wyraźnie niższa i wynosi zaledwie 4,9% dochodu, jednak nie mniej niż 432,54 zł. Podatnicy podatku liniowego mogą także wrzucić składkę zdrowotną w koszty – maksymalnie jednak do kwoty 14 100 zł rocznie.
Ulgi podatkowe
Warto pamiętać, że polskie prawo podatkowe przewiduje wiele ulg podatkowych, przy czym niektóre z nich, dostępne są wyłącznie dla podatników na skali podatkowej. Przytoczmy kilka z nich:
- Wspólne rozliczenie z małżonkiem,
- Ulga dla samotnych rodziców,
- Ulga na dziecko.
Z uwagi na fakt, że pula ulg w podatku dochodowym jest niezwykle szeroka, przed podjęciem decyzji o wyborze formy opodatkowania warto skontaktować się z doradcą podatkowym – wielokrotnie pomagaliśmy naszym klientom w oszczędzeniu znaczących kwot poprzez zastosowanie ulg przewidzianych w ustawie. Niektóre z nich, takie jak wspólne rozliczenie z małżonkiem, drastycznie rzutują na opłacalność podatku liniowego.
Kiedy zdecydowanie warto pozostać na skali podatkowej?
Podatek dochodowy rozliczany na zasadach ogólnych będzie Ci się z zasady opłacał, jeśli:
- Koszty stanowią istotną część Twojego przychodu (inaczej warto rozważyć ryczałt),
- Gdy Twoje dochody są niższe niż 120 000 złotych rocznie,
- Gdy razem z małżonkiem zarabiacie mniej niż 240 000 złotych rocznie, jesteś samotnym rodzicem, kwalifikujesz się do ulgi na dzieci
Kiedy liniówka jest lepsza od skali podatkowej?
Możemy także wymienić przypadki, w których podatek liniowy prawie zawsze będzie lepszym wyborem. Przytoczmy choćby:
- Ponosisz stosunkowo wysokie koszty,
- Twoje dochody przekraczają 200 000 złotych rocznie,
- Twoje dochody są stabilne i ryzyko ich spadku na przestrzeni kilku miesięcy jest niewielkie,
- Nie kwalifikujesz się do skorzystania z żadnej liczącej się ulgi,
- Nie świadczysz swojemu byłemu pracodawcy usług w zakresie podobnym do tego, co robiłeś jako pracownik.
Jak policzyć co opłaca się bardziej?
Tak jak wspomnieliśmy – istnieje wiele granicznych przypadków, kiedy różnice między podatkiem liniowym i skalą podatkową są niewielkie. Zobrazujmy przykładami jakie kryteria należy wziąć pod uwagę, aby podjąć odpowiednią decyzję:
1. Singiel bez ulg – dochód około 150 000 zł rocznie
Jakub jest przedsiębiorcą, ma stabilny dochód z regularnej obsługi kilku klientów. Nie ma dzieci, żony, nie przysługują mu żadne istotne ulgi podatkowe. Oto, jak kształtuje się jego sytuacja podatkowa przy dochodzie w wysokości 150 000 zł rocznie:
- PIT na skali podatkowej + składka zdrowotna = 33 900 zł rocznie
- PIT na liniowce + składka zdrowotna = 34 454 zł rocznie
Skala podatkowa wychodzi nieznacznie taniej – próg opłacalności dla Jakuba to około 153 tysiące złotych. Pomimo tego, że przez ostatnie dwa miesiące roku, bohater naszego przykładu płaciłby aż 32% podatku, wciąż byłoby to dla niego bardziej opłacalne.
2. Matka dwójki dzieci – dochód 160 000 zł rocznie
Marta ma dwoje dzieci i męża, ten jednak prowadzi JDG na ryczałcie. Ulga na dwoje dzieci to łącznie 2224,08 zł kwoty obniżającej podatek. Sytuacja podatkowa Marty wygląda następująco:
- PIT na skali podatkowej + składka zdrowotna = 35 776 zł rocznie
- PIT na liniowce + składka zdrowotna = 36 750 zł rocznie
Dzięki uldze na dzieci, podatek na zasadach ogólnych okazuje się być o niemal 100 złotych miesięcznie tańszy.
3. Małżeństwo – jedna osoba zarabia, dwójka dzieci – dochód 320 000 zł rocznie
W przypadku rodziny, w której tylko jedna osoba zarabia (zaś druga zajmuje się domem i rodziną), szczególnie widoczny będzie efekt działania ulg dostępnych wyłącznie dla osób rozliczających się na zasadach ogólnych:
- PIT na skali podatkowej + składka zdrowotna = 73 776 zł
- PIT na liniówce + składka zdrowotna = 73 801 zł
Jak widać, nawet przy wysokich dochodach może się okazać, że podatek na zasadach ogólnych wciąż jest lepszym rozwiązaniem. O ile oczywiście liniówka zawsze będzie tańsza dla osób zarabiających po 30, 40 czy 50 tysięcy złotych miesięcznie, o tyle w zaskakująco dużej części przypadków, decydujący wpływ ma nie stawka podatku, a same ulgi.
Jak wybrać formę opodatkowania?
Skala podatkowa jest domyślną formą opodatkowania, dlatego jeśli razem ze swoim doradcą podatkowym obliczyłeś, że to właśnie ta metoda rozliczania z fiscusem jest dla Ciebie najkorzystniejsza, nie musisz nic robić.
Jeśli jednak uważasz, że korzystniejsze będzie dla Ciebie stałe 19% podatku, w terminie 20 lutego musisz złożyć specjalne oświadczenie w CEIDG. Jeśli zakładasz działalność w trakcie trwania roku podatkowego, masz na to czas do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym założyłeś firmę, a jeśli zostałeś przedsiębiorcą w grudniu, masz na to czas tylko do końca roku.
Ważne: w trakcie roku podatkowego nie da się zmienić formy opodatkowania. Oznacza to, że błędnie podjęta decyzja może kosztować Cię dziesiątki tysięcy złotych. Jeśli nie masz pewności co do wyboru formy prowadzenia działalności gospodarczej lub co do formy opodatkowania, koniecznie skontaktuj się z nami – jesteśmy ekspertami w tej dziedzinie.
