Twórcy cyfrowi

Proces założenia jednoosobowej działalności gospodarczej w Polsce

Założenie jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) w Polsce to stosunkowo prosty proces, ale jego przebieg różni się w zależności od tego czy przedsiębiorcą jest obywatel Polski, czy cudzoziemiec przenoszący swoją rezydencję do Polski. Poniżej przedstawiamy krok po kroku, jak wygląda procedura w obu przypadkach.

Rejestracja JDG przez obywatela Polski

  1. Sprawdź, czy możesz prowadzić działalność gospodarczą w Polsce
    1. Wiek:
    2. działalność mogą zakładać osoby pełnoletnie (ukończone 18 lat),
    3. osoby w wieku 13–18 lat mogą prowadzić działalność wyłącznie za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych,
    4. osoby poniżej 13 lat nie mogą prowadzić działalności gospodarczej.
    5. Brak zakazów: upewnij się, że nie masz sądowego zakazu prowadzenia działalności.
    6. Rodzaj działalności: sprawdź, czy nie potrzebujesz dodatkowych koncesji, licencji lub zezwoleń (np. transport drogowy, apteka, ochrona, sprzedaż alkoholu).
  2. Przygotuj dane i decyzje potrzebne do rejestracji, zanim złożysz wniosek CEIDG-1, musisz przygotować:
    • dane osobowe: imię, nazwisko, imiona rodziców, data i miejsce urodzenia, obywatelstwo, numer PESEL, seria i numer dokumentu tożsamości,
    • adresy: zamieszkania, siedziby firmy, ewentualnie miejsca prowadzenia działalności,
    • nazwa firmy: musi zawierać imię i nazwisko, można dodać elementy dodatkowe (np. „Jan Kowalski Usługi Informatyczne”),
    • data rozpoczęcia prowadzenia działalności,
    • kody PKD określające rodzaj działalności (co najmniej jeden kod przeważający),
    • forma opodatkowania: skala podatkowa, podatek liniowy albo ryczałt,
    • urząd skarbowy: właściwy według miejsca zamieszkania,
    • informacje o ubezpieczeniach: czy zgłaszasz się do ZUS, czy np. pozostajesz w KRUS,
    • liczba pracowników: jeśli planujesz zatrudnienie.
  3. Złóż wniosek CEIDG-1, możesz to zrobić:
    • online – przez Biznes.gov.pl,
    • osobiście – w urzędzie gminy,
    • pocztą – listem poleconym.

    We wniosku CEIDG-1 podajesz:

    • wszystkie dane identyfikacyjne,
    • nazwę firmy, adresy, kody PKD
    • formę opodatkowania,
    • dane urzędu skarbowego,
  4. Zgłoszenie do ZUS, w ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia działalności musisz złożyć odpowiednie zgłoszenie:
    • ZUS ZUA – jeśli zgłaszasz się do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego,
    • ZUS ZZA – jeśli zgłaszasz się tylko do ubezpieczenia zdrowotnego,
    • ZUS ZCNA – jeśli zgłaszasz do ubezpieczenia zdrowotnego członka rodziny
  5. (Opcjonalnie) Rejestracja jako podatnik VAT
    • Jeśli chcesz lub musisz być VAT-owcem, złóż formularz VAT-R w urzędzie skarbowym w terminie 7 dni od daty rozpoczęcia wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
  6. (Opcjonalnie) Zgłoś rachunek bankowy firmowy
    • Podanie rachunku nie jest obowiązkowe w momencie rejestracji, ale warto go zgłosić, zwłaszcza jeśli będziesz podatnikiem VAT.
    • Rachunek firmowy zgłaszasz poprzez aktualizację danych w CEIDG.

Rejestracja JDG przez cudzoziemca przenoszącego rezydencję do Polski

  1. Sprawdź czy masz prawo do prowadzenia działalności w Polsce. Jako cudzoziemiec możesz wybrać dowolną formę prowadenia działalności gospodarczej w Polsce, jeśli:
    • jesteś obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej albo Europejskiego Obszaru Gospodarczego
    • jesteś obywatelem Stanów Zjednoczonych Ameryki lub Konfederacji Szwajcarskiej
    • jesteś obywatelem Ukrainy, który przebywa w Polsce legalnie i posiada numer PESEL
    • jesteś obywatelem innego państwa oraz posiadasz np. zezwolenie na pobyt stały, status uchodźcy, Kartę Polaka itp.
  2. Uzyskaj numer identyfikacyjny
    • PESEL – niezbędny, jeśli chcesz zarejestrować firmę jednoosobową online,
  3. Załóż profil zaufany
    • Będziesz go potrzebować do założenia Konta Przedsiębiorcy na gov.pl. Musisz mieć takie konto, żeby móc wypełnić wniosek online.
  4. Przygotuj dane do rejestracji, potrzebne będą m.in.:
    • dane osobowe: imię, nazwisko, imiona rodziców, data i miejsce urodzenia, obywatelstwo, numer PESEL, seria i numer dokumentu tożsamości,
    • adresy: zamieszkania, siedziby firmy, ewentualnie miejsca prowadzenia działalności,
    • nazwa firmy: musi zawierać imię i nazwisko, można dodać elementy dodatkowe (np. „Jan Kowalski Usługi Informatyczne”),
    • data rozpoczęcia prowadzenia działalności,
    • kody PKD: określające rodzaj działalności (co najmniej jeden kod przeważający),
    • forma opodatkowania: skala podatkowa, podatek liniowy albo ryczałt,
    • urząd skarbowy: właściwy według miejsca zamieszkania,
    • informacje o ubezpieczeniach: czy zgłaszasz się do ZUS w Polsce,
    • liczba pracowników: jeśli planujesz zatrudnienie.
  5. Złóż wniosek CEIDG-1
    • Online – jeśli masz PESEL + profil zaufany,
    • Osobiście – w urzędzie gminy (gdy nie masz PESEL),
    • Pocztą – listem poleconym z podpisem notarialnym.

    Jeśli nie jesteś obywatelem państwa należącego do Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo obywatelem USA lub Szwajcarii, musisz przedstawić dokument potwierdzający, że twój tytuł pobytowy umożliwia założenie jednoosobowej działalności gospodarczej.

    We wniosku CEIDG-1 podajesz:

    • wszystkie dane identyfikacyjne,
    • nazwę firmy, adresy, kody PKD,
    • formę opodatkowania,
    • dane urzędu skarbowego,
  6. Zgłoszenie do ZUS, w ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia działalności musisz złożyć odpowiednie zgłoszenie:
    • ZUS ZUA – jeśli zgłaszasz się do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego,
    • ZUS ZZA – jeśli zgłaszasz się tylko do ubezpieczenia zdrowotnego,
    • ZUS ZCNA – jeśli zgłaszasz do ubezpieczenia zdrowotnego członka rodziny

    W kwestii ubezpieczenia społecznego obowiązuje podstawowa zasada, że można podlegać ubezpieczeniu społecznemu tylko w jednym państwie i tylko w jednym państwie trzeba opłacać składki na ubezpieczenie społeczne.

    Jest to państwo, w którym:

    • znajduje się twoje miejsce zamieszkania – jeżeli tam wykonujesz znaczną część pracy
    • znajduje się centrum zainteresowania (centrum interesów) dla twojej działalności – jeżeli nie mieszkasz w państwie, w którym wykonujesz znaczną część pracy.

    Żeby określić czy w danym państwie jest wykonywana znaczna część działalności, oblicz uzyskiwany obrót, czas pracy, liczbę świadczonych usług lub dochód.

  7. (Opcjonalnie) Rejestracja jako podatnik VAT
    • Jeśli chcesz lub musisz być VAT-owcem, złóż formularz VAT-R w urzędzie skarbowym w odpowiednim terminie
  8. (Opcjonalnie) Zgłoś rachunek bankowy firmowy
    • Podanie rachunku nie jest obowiązkowe w momencie rejestracji, ale warto go zgłosić, zwłaszcza jeśli będziesz podatnikiem VAT.
    • Rachunek firmowy zgłaszasz poprzez aktualizację danych w CEIDG.